Νέα Υόρκη, σιωπές και παγίδες θανάτου – Pentecost, Wallace, Abécassis, Andrews

00:00 Πρόλογος

01:12 Έγκλημα στο Μανχάταν — Χιου Πέντεκοστ

41:57 Ένα... παραλίγο τέλειο έγκλημα — Γκυ Αμπέκασις

1:20:00 Ο θαμμένος θησαυρός — Έντγκαρ Ουάλας

2:14:00 Το τηλεφώνημα — Μπίλι Άντριους

2:56:00 Επίλογος

Κάποτε το αστυνομικό θέατρο αρκούνταν σ’ ένα πτώμα, έναν ύποπτο και έναν ευφυή ερευνητή που θα συνέδεε τα σκόρπια κομμάτια του παζλ. Ο θεατής παρακολουθούσε μια πνευματική μονομαχία και περίμενε με σχεδόν παιδική ανυπομονησία την αποκάλυψη του ενόχου. Όμως υπάρχουν στιγμές όπου το αστυνομικό έργο παύει να αναζητά τον δράστη και αρχίζει να εξετάζει τον άνθρωπο. Παύει να αναρωτιέται «ποιος το έκανε» και στρέφεται προς το δυσκολότερο ερώτημα: «γιατί ο άνθρωπος πιστεύει πως έχει δικαίωμα να το κάνει». Στα τέσσερα αυτά έργα, το μυστήριο δεν αναζητά μόνο τον ένοχο. Αναζητά τη στιγμή όπου η ανθρώπινη βεβαιότητα καταρρέει. Τέσσερις συγγραφείς, τέσσερις διαφορετικοί δραματουργικοί δρόμοι, αλλά μία κοινή εμμονή: η στιγμή όπου η ανθρώπινη βεβαιότητα γκρεμίζεται.

Ο Χιου Πέντεκοστ στο «Έγκλημα στο Μανχάταν» ξεκινά σχεδόν παραπλανητικά ήρεμα. Τοποθετεί την αρχή της ταραχής σε έναν χώρο που θεωρείται παραδοσιακά ασφαλής: την οικογένεια. Μια οικογενειακή συγκέντρωση διαταράσσεται από μια απουσία. Η αγαπημένη κόρη δεν εμφανίζεται. Πίσω όμως από αυτή τη φαινομενικά απλή ανησυχία κρύβεται μια οικογένεια με εσωτερικές ανισορροπίες. Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στο μυστήριο της εξαφάνισης αλλά στον τρόπο που η οικογένεια παρουσιάζεται ως ένα σώμα με άνισους χτύπους καρδιάς. Ο πατέρας δεν αγαπά τα παιδιά του με την ίδια ένταση. Η μία κόρη γίνεται φορέας νοσταλγίας, η άλλη κουβαλά την άδικη σιωπηλή τιμωρία μιας γέννησης που συνδέθηκε με θάνατο. Ο πατέρας αγαπά παθολογικά τη μία κόρη επειδή θυμίζει τη νεκρή σύζυγό του, ενώ η άλλη κουβαλά αθόρυβα μια άδικη απόσταση. Ο Πέντεκοστ δεν μιλά μόνο για ένα έγκλημα. Μιλά για την αόρατη βία των σχέσεων. Για τις πληγές που δημιουργούνται όχι από όσα λέγονται αλλά από όσα δίνονται άνισα Ο Πέντεκοστ μοιάζει να λέει ότι οι πιο επικίνδυνες αδικίες είναι εκείνες που δεν αναγνωρίζονται ως αδικίες επειδή παρουσιάζονται με το προσωπείο της αγάπης.

Ο Έντγκαρ Ουάλας στον «Θαμμένο θησαυρό» κινείται σε διαφορετικό έδαφος. Το σκηνικό είναι η βρετανική κοινωνία του κύρους και της κοινωνικής αξιοπρέπειας. Δικαστές, τίτλοι και πρόσωπα με δημόσια εικόνα ακεραιότητας. Ο John Reeder λειτουργεί σχεδόν σαν χειρουργός της ανθρώπινης υποκρισίας. Κινείται αθόρυβα μέσα σε αυτό το περιβάλλον σαν άνθρωπος που έχει καταλάβει πως η εγκληματική φύση δεν φορά πάντοτε βρόμικα γάντια. Συχνά φορά μεταξωτές γραβάτες και μιλά με άψογους τρόπους Δεν ψάχνει μόνο αποδείξεις. Ψάχνει τα μικρά σημάδια που προδίδουν εκείνον που πίστεψε πως η εξουσία του τον τοποθετεί πάνω από την ηθική. Ο Ουάλας υπενθυμίζει κάτι που διατηρεί ανατριχιαστική επικαιρότητα. Οι κοινωνίες συχνά συγχωρούν ευκολότερα την αδικία όταν αυτή φορά ακριβό κοστούμι. . Στον «Θαμμένο θησαυρό» η ατμόσφαιρα έχει τη μυρωδιά της αγγλικής ομίχλης και της κοινωνικής αξιοπρέπειας. Δικαστές, τίτλοι και πρόσωπα που μοιάζουν υπεράνω υποψίας. Το πιο ανατριχιαστικό στοιχείο είναι η διαχρονικότητα αυτού του μηχανισμού. Η εποχή αλλάζει, όμως η κοινωνία εξακολουθεί να ερωτεύεται τίτλους, θέσεις και εικόνες κύρους. Συνεχίζει να θεωρεί ότι το κοστούμι αποτελεί πιστοποιητικό ηθικής ποιότητας. Ο Ουάλας σχεδόν ειρωνεύεται αυτή τη συλλογική αφέλεια.

Στο «Ένα... παραλίγο τέλειο έγκλημα», ο Γκυ Αμπέκασις εγκαταλείπει σχεδόν ολοκληρωτικά το κλασικό αστυνομικό μοτίβο και περνά στο ψυχολογικό παιχνίδι. Ο Μασονιέ πιστεύει ότι έχει οργανώσει τη ζωή του με μαθηματική ακρίβεια, είναι από εκείνες τις μορφές που προκαλούν αρχικά θαυμασμό και ύστερα δυσφορία . Είναι ο άνθρωπος που αντιμετωπίζει τον κόσμο σαν μια επιχείρηση όπου όλα υπακούουν στη λογική του. Όμως η εμφάνιση του Αγνώστου μοιάζει σχεδόν με εισβολή συνείδησης. Η μορφή του δεν έχει μόνο δραματική λειτουργία. Είναι η προσωποποίηση του φόβου που γεννά η αλήθεια όταν χτυπά την πόρτα εκείνου που νόμιζε πως είχε θωρακιστεί. Στον Αμπέκασις η ένταση γίνεται σχεδόν ψυχαναλυτική. Είναι επιτυχημένος, οργανωμένος και σίγουρος για τον εαυτό του. Πιστεύει ότι η ζωή λειτουργεί με κανόνες που ο ίδιος ορίζει. Η εμφάνιση του Αγνώστου όμως εισβάλλει σαν παράσιτο μέσα στη γεωμετρική του τάξη. Δεν λειτουργεί μόνο ως πρόσωπο της πλοκής. Παίρνει σχεδόν συμβολικές διαστάσεις. Είναι ο φόβος που εμφανίζεται όταν ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται ότι δεν ελέγχει τα πάντα. Είναι η ενοχή που επιστρέφει. Είναι εκείνη η σκοτεινή φωνή που παραμένει ήσυχη για χρόνια μέχρι να ζητήσει τον λόγο.

Και φτάνουμε στο «Τηλεφώνημα». Ένα έργο που στηρίζεται σ’ ένα εξαιρετικά απλό εύρημα. Ένα τηλεφώνημα αρκεί για να ανατραπεί η τάξη, η καθημερινότητα μετατρέπεται μέσα σε δευτερόλεπτα σε αγωνία. Το απλό τηλεφώνημα λειτουργεί σαν αόρατη σκανδάλη Ένα αντικείμενο καθημερινό μετατρέπεται σε αγγελιοφόρο αγωνίας. Σήμερα το εύρημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη δύναμη. Ζούμε σε μια εποχή όπου μια οθόνη μπορεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να μεταφέρει φόβο, απώλεια ή ανατροπή. Μια συνηθισμένη μέρα γίνεται ξαφνικά απειλητική. Το εύρημα αποκτά σήμερα σχεδόν προφητική διάσταση. Η δική μας εποχή ζει κάτω από τον συνεχή ήχο ειδοποιήσεων, μηνυμάτων και κλήσεων. Πίσω από μια οθόνη μπορεί να βρίσκεται μια είδηση που θα αλλάξει τα πάντα.

Η προσωπική μου αίσθηση είναι πως αυτά τα τέσσερα έργα δεν μιλούν τελικά για εγκλήματα. Μιλούν για ανθρώπους που υπερεκτίμησαν τον εαυτό τους. Για ανθρώπους που θεώρησαν ότι μπορούν να ελέγξουν σχέσεις, γεγονότα και συνειδήσεις. Κι ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη αλήθεια τους. Ο άνθρωπος σπάνια καταστρέφεται από αυτό που φοβάται. Συνήθως καταστρέφεται από εκείνο που θεωρεί απολύτως ακίνδυνο: τη βεβαιότητά του ότι έχει πάντα δίκιο. Και τελικά ίσως ο μεγαλύτερος θησαυρός αυτών των ιστοριών να μην είναι η αποκάλυψη του ενόχου αλλά η αποκάλυψη μιας δυσάρεστης αλήθειας: ότι πίσω από κάθε μυστήριο στέκεται ένας άνθρωπος που κάποτε πίστεψε υπερβολικά πολύ στον εαυτό του.

Έγκλημα στο Μανχάταν του Χιου Πέντεκοστ

Ηχογράφηση 1981 Μετάφραση - ραδιοφωνική προσαρμογή: Πόπη Κόντου Ραδιοσκηνοθεσία: Σπύρος Μηλιώνης Ακούγονται οι ηθοποιοί: Χρήστος Τσάγκας, Νόρα Κατσέλη, Τώνης Γιακωβάκης, Νίκος Γαλανός, Αγγέλα Καζακίδου, Νίκη Κρεούζη, Νίκος Δενδρινός, Πάνος Κομνηνός, Λευτέρης Ελευθεριάδης

Ο θαμμένος θησαυρός του Έντγκαρ Ουάλας

Μετάφραση και ελεύθερη διασκευή για το ραδιόφωνο: Ανδρέα Διονύσιου Πόντη Ακούγονται οι ηθοποιοί: Θάνος Πετεμερίδης, Λένια Σορόκου, Γιώργος Ζένιος, Κώστας Δημητρίου, Ανδριανή Μαλένη, Ανδρέας Μαραγκός

Ένα... παραλίγο τέλειο έγκλημα του Γκυ Αμπέκασις

Μετάφραση - Διασκευή: Αντώνης Θεοδωριάδης Ραδιοσκηνοθεσία: Θεόφιλος Ζαμάνης Ακούγονται οι ηθοποιοί: Μάκης Ρευματάς - κύριος Μασονιέ, Ηλίας Λογοθέτης - Άγνωστος, Σοφία Χάνου - Λουσιέν

Το τηλεφώνημα του Μπίλι Άντριους

Ηχογράφηση: 1980 Μετάφραση - διασκευή: Βασίλης Ανδρεόπουλος Ραδιοσκηνοθεσία: Κωνσταντίνος Χέλμης Ακούγονται οι ηθοποιοί: Χρήστος Βαλαβανίδης, Χρήστος Δαχτυλίδης,

📜 Εγγραφή στο κανάλι για περισσότερα θεατρικά έργα, μυστήριο και vintage ατμόσφαιρα!

https://www.youtube.com/@angeligeorgia808

Δεν πουλάμε ψυχή. Κρατάμε το φως αναμμένο

👉 https://angeligeorgiastoryteller.gr/support

Ό,τι αγάπησα και διάβασα, το αφήνω να βρει νέο σπίτι

👉 Metabook: https://metabook.gr/angel67

🍀 Angeli Georgia Storyteller of Light 💖